Blog

Pored složenih pasivnih vremena u latinskom jeziku postoje i pasivna vremena prezentske osnove. Ona se grade tako što se na prezentsku osnovu dodaju pasivni lični nastavci. Kao što za aktiv postoje lični nastavci koji se ponavljaju u svim vremenima prezentske osnove (-o/-m, -s, -t, -mus, -tis, -nt), takvi nastavci postoje i za pasiv:

jednina

1. -or/-r
2. -ris
3. -tur

množina

1. -mur
2. -mini
3. -ntur

Pasivni prezent se gradi tako što se ovi nastavci dodaju direktno na prezentsku osnovu.

moveo,2,movi,motum (prezentska osnova move-):

jednina

1. moveor – krećem se
2. moveris – krećeš se
3. movetur – kreće se

množina

1. movemur – krećemo se
2. movemini – krećete se
3. moventur – kreću se

Kod glagola prve konjugacije vokal -a- iz osnove se stapa sa nastavkom -or, kao što je bio slučaj sa aktivnim nastavkom -o.

muto,1,-avi,-atum (prezentska osnova muta-):

jednina

1. mutor – menjam se
2. mutaris – menjaš se
3. mutatur – menja se

množina

1. mutamur – menjamo se
2. mutamini – menjate se
3. mutantur – menjaju se

Tempora mutantur et nos mutamur in illis.

Vremena se menjaju i mi se menjamo u njima.

Ovidije

Kod glagola III konjugacije između osnove i nastavka dolazi tematski vokal po pravilu tematskih vokala.

veho,3,vexi,vectum (prezentska osnova veh-):

jednina

1. vehor – vozim se
2. veheris – voziš se
3. vehitur – vozi se

množina

1. vehimur – vozimo se
2. vehimini – vozite se
3. vehuntur – voze se

U prvom licu jednine nema tematskog vokala jer nastavak počinje vokalom, u drugom licu jednine tematski vokal je -e- jer nastavak počinje sa -r-, u trećem licu množine tematski vokal je -u- jer nastavak počinje suglasničkom grupom, dok je u ostalim licima tematski vokal -i-.

Kod glagola III konjugacije na -io ispred tematskih vokala -i- i -e- gubi se -i- iz osnove.

iacio,3,ieci,iactum (prezentska osnova iac-i-):

jednina

1. iacior – bacam se
2. iaceris – bacaš se
3. iacitur – baca se

množina

1. iacimur – bacamo se
2. iacimini – bacate se
3. iaciuntur – bacaju se

Kod glagola IV konjugacije u trećem licu množine pojavljuje se tematski vokal -u- ispred nastavka koji počinje -nt- grupom.

aperio,4,aperui,apertum (prezentska osnova aperi-):

jednina

1. aperior – otvaram se
2. aperiris – otvaraš se
3. aperitur – otvara se

množina

1. aperimur – otvaramo se
2. aperimini – otvarate se
3. aperiuntur – otvaraju se

Pasivni prezent kazuje trajnu radnju. Najčešće se prevodi našim povratnim glagolom:

Fenestrae aperiuntur. – Prozori se otvaraju.

Portae clauduntur. – Vrata se zatvaraju.

Lingua Latina discitur. – Latinski jezik se uči.

Pontes aedificantur. – Mostovi se grade.